Tiếng Việt lớp 4 - Bài 10: Đọc hiểu Buổi sáng mùa hè trong thung lũng (Bài tập tương tác)

BUỔI SÁNG MÙA HÈ TRONG THUNG LŨNG

Rừng núi còn chìm đắm trong màn đêm. Trong bầu không khí đầy hơi ẩm và lành lạnh, mọi người đang ngon giấc trong những chiếc chăn đơn. Bỗng một con gà trống vỗ cánh phành phạch và cất tiếng gáy lanh lảnh ở đầu bản. Tiếp đó, rải rác khắp thung lũng, tiếng gà gáy râm ran. Mấy con gà rừng trên núi cũng thức dậy gáy te te. Trên mấy cây cao cạnh nhà, ve đua nhau kêu ra rả. Ngoài suối, tiếng chim cuốc vọng vào đều đều… Bản làng đã thức giấc. Đó đây, ánh lửa bập bùng trên các bếp. Ngoài bờ ruộng đã có bước chân người đi, tiếng nói chuyện rì rầm, tiếng gọi nhau í ới.
Tảng sáng, vòm trời cao xanh mênh mông. Gió từ trên đỉnh núi tràn xuống thung lũng mát rượi. Khoảng trời sau dãy núi phiá đông ửng đỏ. Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải trên đỉnh núi phía tây những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn… Ven rừng, rải rác những cây lim đã trổ hoa vàng, những cây vải thiều đỏ ối những quả…
Nắng vàng lan nhanh xuống chân núi rồi rải vội lên đồng lúa. Bà con xã viên đã đổ ra đồng cấy mùa, gặt chiêm. Trên những ruộng lúa chín vàng, bóng áo chàm và nón trắng nhấp nhô, tiếng nói, cười nhộn nhịp, vui vẻ.
Mặt trời nhô dần lên cao, ánh nắng mỗi lúc một gay gắt. Dọc theo những con đường mới đắp, vượt qua chiếc cấu gỗ bắc qua con suối, từng tốp nam nữ thanh niên thoăn thoắt gánh lúa về sân phơi. Tiếng cười giòn tan vọng vào vách đá.
(Theo Hoàng Hữu Bội)

Câu 1. Thung lũng trong bài ở miền nào?

Chú ý chi tiết "bóng áo chàm", "nón trắng", cảnh vùng núi – đặc trưng miền núi phía Bắc.

Câu 2. Câu văn nào trong bài tả cảnh bà con nông dân lao động rất vui?

Tìm câu có từ "vui vẻ", "nhộn nhịp".

Câu 3. Nội dung của bài văn là gì?

Chọn ý đầy đủ nhất: cả cảnh thung lũng, cả cảnh lao động, buổi sáng mùa hè.

Câu 4. Một số danh từ riêng chưa được viết hoa, em hãy tìm và viết lại cho đúng:

Bấy giờ ở vùng núi cao phương bắc, có nàng âu cơ thuộc dòng họ thần nông, xinh đẹp tuyệt trần…

Tên riêng chỉ phương hướng dùng như tên vùng, tên người, tên dòng họ phải viết hoa.
Đáp án: Bắc, Âu Cơ, Thần Nông. (phương Bắc, nàng Âu Cơ, dòng họ Thần Nông)

Câu 5. Dựa vào bức tranh (một bạn nhỏ đang múa), em hãy chỉ ra động từ phù hợp và đặt câu với động từ đó:

Động từ chỉ hoạt động của bạn nhỏ trong tranh.
Đáp án gợi ý: Động từ: múa. Đặt câu: Em tập múa 30 phút mỗi ngày.

Câu 6. Tìm các tính từ có trong hai khổ thơ sau:

Giàn gấc đan lá
Xanh một khoảng trời
Gió về gió quạt
Mát chỗ em ngồi...

Trái gấc xinh xinh
Chín vàng nắng đỏ
Bao nhiêu Mặt Trời
Ngủ say trong đó.

Tính từ chỉ đặc điểm, màu sắc, trạng thái (xanh, mát…).
Đáp án: xanh, mát, xinh xinh, vàng, đỏ, say.

Câu 7. Viết một đoạn văn ngắn (4–6 câu) có sử dụng biện pháp nhân hóa:

Mỗi sáng em thức dậy thì đã thấy ông Mặt Trời lấp ló sau đỉnh núi. Chị gió luôn thoang thoảng qua những cánh đồng. Những cô mây múa lượn từng tầng. Trên cành cây, vài chú chim thi nhau hát chào ngày mới. Cả khu vườn như bừng tỉnh giấc, rộn ràng đón ánh bình minh.

✍️ TẬP LÀM VĂN: Viết thư cho người thân ở xa

Đề bài: Em hãy viết thư cho một người thân ở xa để thăm hỏi và kể về tình hình gia đình của em.

Em hãy viết theo từng bước dưới đây. Mỗi bước hãy bấm “Gợi ý” để xem cách viết nhé!

Bước 1 – Phần đầu thư: Ghi địa điểm, ngày tháng; lời chào người nhận; nói lí do viết thư.
Ví dụ: Thái Bình, ngày 20 tháng 5 năm 2026.Chị Trà thân mến! – Nêu lí do: lâu rồi em chưa gặp chị, em viết thư để thăm hỏi chị.
Bước 2 – Thăm hỏi người nhận: Hỏi sức khỏe, cuộc sống, học tập… của người thân.
Ví dụ: Chị đã quen với cuộc sống ở đó rồi chứ ạ? Ở trường mới chị đã quen nhiều bạn chưa? Hằng ngày chị có ăn uống, nghỉ ngơi điều độ không?
Bước 3 – Kể về tình hình gia đình em: Kể chuyện bố mẹ, bản thân em, việc học, thời tiết…
Ví dụ: Ở nhà, mọi chuyện vẫn bình thường. Bố mẹ vẫn khỏe và đi làm đều đặn, còn em vẫn chăm chỉ học hành. Buổi tối không có chị bên cạnh, em nhớ chị lắm.
Bước 4 – Lời nhắn nhủ & kết thúc: Gửi lời chúc, mong thư hồi âm; lời chào và kí tên.
Ví dụ: Chị nhớ giữ gìn sức khỏe và viết thư hồi âm cho em nhé! Em mong thư của chị lắm. – Kí tên: Em của chị…

Thái Bình, ngày 20 tháng 5 năm 2026

Chị Trà thân mến!

Vậy là chị đã lên Hà Nội nhập học được hai tháng rồi. Chị đã quen với cuộc sống ở đó rồi chứ ạ? Không biết ở trường mới chị đã quen nhiều bạn chưa ạ? Hằng ngày chị có ăn uống, nghỉ ngơi điều độ không?

Ở nhà, mọi chuyện vẫn bình thường. Bố mẹ vẫn khỏe và đi làm đều đặn, còn em thì vẫn chăm chỉ học hành theo lời chị dặn. Buổi tối học bài rồi đi ngủ, không có chị bên cạnh, em nhớ chị lắm. Dạo này trời bắt đầu trở lạnh, em đã phụ mẹ giặt và phơi khô áo quần mùa đông của chị.

Khi nào nhận được đồ, chị nhớ viết thư hồi âm cho em nhé! Em mong thư của chị lắm.

Em của chị
(kí tên)