Tiếng Việt lớp 4 - Bài 11: Đọc hiểu Ba con búp bê đầu tiên (Bài tập tương tác)

BA CON BÚP BÊ ĐẦU TIÊN

(Theo Nguyễn Thị Trà Giang)

Ngày đó, gia đình tôi còn rất nghèo. Ba làm thợ mộc, mẹ làm ở vườn ươm, nuôi anh trai tôi đi học và tôi – một con bé lên năm tuổi.

Anh em tôi không có nhiều đồ chơi. Hôm nào mà ba mẹ không bắt ngủ trưa là tôi phóng vọt sang nhà cái Ngọc hàng xóm chơi ké. Nhà nó rất giàu, có nhiều đồ chơi và có cả những con búp bê. Lúc nào tôi cũng mong ước có được một con búp bê như thế.

Một hôm cha tôi bảo: – Hôm nay là ngày Nô-en, trước khi ngủ, con hãy cầu nguyện xin ông già Nô-en cho con một con búp bê. Điều ước sẽ thành sự thật.

Sáng hôm sau, tôi hét toáng lên sung sướng khi thấy trong chiếc tất treo ở đầu giường có tới ba em búp bê: một bé trai bằng gỗ, một bé gái bằng vải và một bé gái bằng bìa bồi.

Mười lăm năm sau, anh tôi cho tôi biết sự thật: chẳng có ông già Nô-en nào cả, mà có tới ba ông già Nô-en là ba, mẹ và anh tôi. Ba đã gọt đẽo khúc gỗ thành búp bê trai; mẹ chắp những mẩu vải vụn thành búp bê; còn anh tôi loay hoay cả buổi tối làm con búp bê bằng bìa bồi.

Những ông già Nô-en của con ơi, con thương mọi người nhiều lắm!

Câu 1. Bạn nhỏ đã nhận được gì?

Bạn nhỏ dốc ngược chiếc tất và thấy có tới ba em búp bê (bé trai, bé gái, bé gái) – như một gia đình.

Câu 2. Ai đã gửi món quà cho bạn nhỏ?

“Ba ông già Nô-en” thực ra chính là ba, mẹ và anh trai của bạn nhỏ.

Câu 3. Câu chuyện muốn nói với chúng ta điều gì?

Món quà được làm từ tình yêu thương của cả nhà – đó mới là hạnh phúc.

Câu 4. Tìm các động từ trong câu sau:

Bỗng lúc đó có một nhà thông thái đi tới, hoa hồng và thanh kiếm bèn nhờ ông phân xử.

Động từ là từ chỉ hoạt động, hành động.
Đáp án: đi (tới), nhờ, phân xử.

Câu 5. Tìm câu chủ đề của đoạn văn sau:

Chim én chao lượn từng đàn. Đây đó, trên cánh đồng đã xuất hiện những chú cò trắng phau phau nổi bật trên nền lúa xuân đang thì con gái. Tiếng hót trong trẻo của chim sơn ca làm cho đất trời thêm sinh khí. Cánh đồng làng mùa xuân thật đẹp!

Câu chủ đề thường nêu ý khái quát nhất của cả đoạn, ở đây nằm ở cuối đoạn.
Đáp án: “Cánh đồng làng mùa xuân thật đẹp!”

Câu 6. Tìm chủ ngữ của mỗi câu trong đoạn văn:

Vì đam mê thám hiểm, Y-éc-xanh sớm rời khỏi nước Pháp. Nhờ có ông, vùng đất cao nguyên Lâm Đồng đã được khám phá.

Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi “Ai / cái gì / con gì?”.
Đáp án: Câu 1: Y-éc-xanh; Câu 2: vùng đất cao nguyên Lâm Đồng.

Câu 7. Tìm danh từ chỉ hiện tượng tự nhiên, con vật, cây cối trong đoạn thơ:

Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ,
Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ
Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió,
Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.

Hiện tượng tự nhiên là gió, mưa...; con vật là các loài vật; cây cối là các loại cây.
Đáp án:
• Hiện tượng tự nhiên: gió, mưa
• Con vật: sáo, bướm, trâu, bò
• Cây cối: cỏ

Tập làm văn (6 điểm)

Đề bài: Em hãy viết đoạn văn nêu cảm nghĩ của em về nhân vật cậu bé Chôm trong câu chuyện “Những hạt thóc giống”.

Bước 1 – Mở đoạn: Giới thiệu tên câu chuyện và nhân vật em muốn nêu cảm nghĩ.
Ví dụ: “Cậu bé Chôm trong câu chuyện ‘Những hạt thóc giống’ là một nhân vật đáng được khâm phục.”
Bước 2 – Nêu đặc điểm tính cách: Chôm là người như thế nào?
Chôm là một cậu bé mồ côi, nghèo khổ nhưng có phẩm chất tốt đẹp: trung thực, dũng cảm.
Bước 3 – Dẫn chứng: Những chi tiết nào thể hiện điều đó?
Chôm chăm sóc thóc cẩn thận nhưng thóc không nảy mầm; cậu dũng cảm tâu thật với nhà vua: “Tâu Bệ hạ! Con không làm sao cho thóc nảy mầm được.”
Bước 4 – Kết đoạn: Bài học em rút ra từ nhân vật.
Nhờ trung thực, Chôm được vua truyền ngôi – câu chuyện dạy em bài học về đức tính trung thực.

Viết đoạn văn của em:

Bài làm tham khảo:
Cậu bé Chôm trong câu chuyện “Những hạt thóc giống” là một nhân vật đáng được khâm phục. Chôm là một cậu bé mồ côi, nghèo khổ nhưng lại có phẩm chất tốt đẹp: trung thực, dũng cảm. Khi nhận được thóc giống từ nhà vua, Chôm đã chăm sóc cẩn thận nhưng thóc vẫn không nảy mầm. Chôm biết rằng nếu không có thóc nộp thì sẽ bị phạt. Đứng trước vị vua uy quyền, Chôm không hề sợ hãi, cậu đã đưa ra một quyết định dũng cảm: “Tâu Bệ hạ! Con không làm sao cho thóc nảy mầm được.” Hành động ấy khiến cho người dân và vua đều vô cùng kinh ngạc. Nhờ sự trung thực của mình mà Chôm đã được nhà vua truyền ngôi cho. Câu chuyện về cậu bé Chôm là một bài học quý giá cho em về đức tính trung thực.